آفتِ علمی

به قهفرا میرویم.

خورهای بسیار خطرناک ناشی از سوء مدیریتِ ناکاردانان بر جان جامعهی علمی افتاده است به نام و به کام سه رشتهی پردرآمد پزشکی که جوانان و میانسالان ما را میبلعد و عمر و سرمایه و استعداد ملی را به باد میدهد.

درست سی سال پیش، من هنگام انتخاب رشتهی تحصیلیام سخت در تب و تاب رفتن به رشته پزشکی بودم که با اندکی کمبختی و مسائلی از جنس مگو از آن باز ماندم. حالا بعد از سی سال ببینید چه اتفاقی افتاده است:

سال گذشته، نفر اول کنکور تجربی کشور، دانشجوی مهندسی دانشگاه شریف بود که انصراف داد و به این حوزه روی آورد. امسال دانشجوی مهندسی سال سوم نفت دوباره امتحان داده و به رشته پزشکی خواهد رفت. یکی از اقوام نزدیک ما پس از اخذ کارشناسی ارشدِ رشتهای خوب و با وجودی که سن و سالی از او گذشته، دو سال است که برای پزشکی میخواند. دخترخانمی دیگر دقیقا با همین شرایط عمرش را سرِ امتحان مجدد گذاشت تا در سن بالا به رشتهای پر درآمد برود. همین امسال رییس سابق یکی از دانشگاههای کشور را صبح امتحان کنکور دیدم که وارد حوزه شد تا بختش را برای ورود به رشته پزشکی دوباره امتحان کند. همکارم الان میگفت که اقوامم اصرار دارند از شغل حسابداری دست بکشد و دوباره پزشکی بخواند.

چه بر سر جامعه آمده است؟

آقای وزیر بهداشت که طرح خام تحول سلامت خود را تبدیل به بستر ایجاد یک طبقه اشرافی در ایران کردهاید و درآمدهای فوق نجومی ماهانه به فارغ التحصیلان دو سه رشته تحصیلی بذل و بخشش میکنید، همانطور که در سال 92 اظهار کردم علنا آپارتاید علمی در کشور راه انداختهاید. آیا میدانید با طرح مدل قاجاری خود کشور را به کجا بردهاید؟

نه فقط شما که مدیریت مدل شما در طول همهی این سالها مد نظرم است.

کشور از مهندسین غرورآفرین و مولد یا تهی شده و یا مهندسین از اعتماد به نفس لازمه تهی شدهاند. کارخانهها و بازارکار به هزار دلیل نمیچرخد و مهندسین کرور کرور یا کم سواد یا کم مهارت از دانشگاههای شهرهای درجه چهار و سه فارغ التحصیل میشوند.

این رشتههای مهم را مثل نقل و نبات در هر شهر و شهرکی ایجاد کرده اید تا کم کیفیت ترین دانشجوها با مدارک دهانپرکن و عنوانهای درشت وارد جامعه شوند در حالیکه کارایی بسیار بسیار پایینی دارند. این افرادِ ناکارامد از یکطرف هم وجههی عناوین مهندسی را خدشهدار کردهاند و هم از سوی دیگر اعتماد جامعه را از خود و رشتهشان سلب نمودهاند.

شما که بیش از تمام شهرها رشته های مهندسی و علوم پایه و چه و چه ایجاد کرده اید و رشتههایی که زمانی برای ورود به آنها سر و دست میشکستند اما حالا صدها صدها صندلی خالی دارند و کسی پرشان نمیکند، عملا باعث افت شدید کیفیت علمی این رشته ها و اعتمادسوزی جامعه به این رشته ها شده اید.

در این جدال نابرابر شما تعداد دانشکده های سه گانه پزشکی را بسیار معدود و ظرفیت آنها را هم اندک نگاه داشته اید و به همین دلیل افراد توانمند را با تزریق سرمایه و دانش بسیار تربیت می کنید. نتیجه این می شود که دانشآموختگان رشته های پزشکی واقعا علم دارند و بسیاری از رشته های دیگر با سطح پایینی از کیفیت وارد جامعه می شوند.

اگر شما هم در هر کوره دهاتی رشته های سه گانه را مثل نقل و نبات پخش می کردید و فارغالتحصیلان کمدانش بیرون میدادید امروزه بر این جایگاه فخرآمیز و اشرافی تکیه نمیزدید.

آنها که مسئول گسترش بیرویه رشتهها بودند و هستند باعث شدند که ارج و قرب کل علم کشور در مقابل این سه رشتهی عزیزدردانه نابود شود و تفاوت جایگاه و درآمد این دو طیف از دانش جویان به اندازه ی سفیدپوست و سیاهپوست قبل از اعلامیه ی برده داری آمریکا غیرانسانی شود.

امنیت روحی و مالی دانش آموختگان رو به قهقرا می رود و آینده توسط نامدیران قاجاری این روزگار که استراتژیستهای آینده اند، بلعیده میشود. اندوه و شرم بر این خاص و اندربازی علمی که بالاخره جایی خود را دیر یا زود نشان خواهد داد.