با پزشک خود مشورت کنید

یکی از مضحکترین پسوندهایی انشایی کشور، که تقلید کاریکاتورگونهای از کشورهای توسعه یافته است، آوردن کلمه «خود»، بعد از «1» در این قبیل عبارتهای داروییست:

در صورت احتمال بروز هرگونه عوارض، قبلا با پزشک خود 1 نمایید!

در کشوری که من زندگی میکنم و در این دهههای خدایگانی پزشکان، حتی همین امروزها، با چه بدبختی باید نوبت دکتر بگیریم، 3 تا 7 ساعت زمان بگذاریم (من به خاطر بستگانم هر سال یکی دوبار مجبورم این کار را بکنم) تا اینکه ایشان به مدت سه چهار دقیقه بیمارمان را ببیند و نسخهای کمدوام که ضامن مراجعه مجدد ماست بدهد و کلی هم اقدامات چیچیلوژی و چیچیگرافی عمدتا نالازم انجام دهیم و معمولا نخوت محقرانه ایشان و خردهافادهی منشی مستطابشان و سایر فامیل وابسته را تحمل کنیم و آخر سر هم به مدد تشخیص یا تلقین یا کارکرد خودبهسازی طبیعی بدن خوب شویم. پس ما پزشک شخصیمان کجا بود که پیدایش کنیم و برویم قبلا (و آنهم قبلا) درباره عوارض فلان دارو یا گیاه با او مشورت کنیم و او هم از سر صدق و سوگند بقراطی و وظیفهی شغلی بنشیند و درباره دارویی که هنوز نخوردهایم و علائمی که هنوز نداریم به ما مشورت بدهد و بگوید بخور یا نخور.

بر این باورم که در دهههای تجربتی من، پزشکان و دو گروه دیگر نزدیک به آنان در امتحان تاریخی ایران نمره قبولی نگرفتهاند. درست است که الان گروه گروه در حال مهاجرت هستند و کشور در نبودشان دچار معضل شدید خواهد شد، که این مایه تاسف است، اما این امر ربطی به رویکردی که در این چند دهه در برابر مردم بیدفاع و در سایه مدیران ناکاردان و پشتگرمی قوانین معیوب اتخاذ کردند ندارد و وقتی بالاخره هوش مصنوعی دیر یا زود آنها را از سریر سلطنت پایین بیاورد، این حافظه تاریخی به جای میماند و این گروه هم تاج را خواه ناخواه به دیگری خواهند سپرد. این تجربه همگانی دوباره اثبات میکند که نباید اجتماع را به امید انسانیت انسان وانهاد، زیرا چه پزشکان، چه سیاستمداران و چه حتی معلمان، پلیسها، وکیلان، واعظان، کارمندان، کفشدوزان و روغنفروشان اگر میدان عمل را در برابر خود باز ببینند اکثریت مطلق آنها از مالاندوزی، کاسبکاری و ظلم به دیگران ابایی نخواهند داشت (بلکه بر هم سبقت میگیرند) و این امر ریشه در طینت آدمی، و نه سوگندی که خورده یا وظیفهای که پذیرفته، دارد. بنابراین چتر قانون باید چنان گسترده و با ضمانت اجرایی قطعی باشد که هیچ کس صندلی یا موقعیتی که نصیبش شده را حق مسلم خود تلقی نکند و هر بلایی که دلش میخواهد سر مردم در نیاورد. معمولا انتظار انسانیت داشتن از گروههای قدرت و صاحبان امتیاز بیهوده است و تنها قانون و پاسخگویی میتواند کسی که قدرتی در اختیار دارد را غالبا در قالب انسان نگاه بدارد و قانون نیز خود - همانگونه که بکاریای ایتالیایی در قرن هژده گفته - باید مبتنی بر عقل باشد؛ و همین قانون چیزی است که حداقل 150 سال است ما ایرانیان برای دستیابی به آن جلز و ولز میکنیم، آنهم شاید چون باز به قول بکاریا تعلیم و تربیت ما از حدود سطحی عمیقتر نشده و گسترش کیفی و پربازده نیافته است.

26 دی 1402